Cá mái chèo là gì? Hé lộ sự thật về “cá ngày tận thế” bí ẩn dưới đáy đại dương

Cá mái chèo là gì? Vì sao mỗi lần loài cá này dạt vào bờ lại khiến nhiều người lo ngại về động đất hay sóng thần? Trong nhiều năm qua, cá mái chèo luôn gắn với những truyền thuyết kỳ bí, nhưng khoa học nói gì về loài sinh vật biển sâu đặc biệt này?

Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ nguồn gốc, đặc điểm sinh học, môi trường sống và lý do cá mái chèo được gọi là “cá ngày tận thế” dưới góc nhìn khoa học.

Cá mái chèo là gì?

Regalecus glesne – tên khoa học của cá mái chèo – là một loài cá biển sâu thuộc họ Regalecidae. Đây được xem là loài cá xương dài nhất thế giới từng được ghi nhận.

Một số tên gọi phổ biến:

• Cá mái chèo
  
• Cá đai vua
  
• Oarfish (tiếng Anh)
  
• “Cá ngày tận thế” (theo cách gọi dân gian)
  

Loài này phân bố rộng khắp các đại dương trên thế giới, bao gồm cả những vùng biển cận cực.

Đặc điểm nhận dạng của cá mái chèo

Nếu bạn đang thắc mắc cá mái chèo là gì và trông như thế nào, dưới đây là những đặc điểm nổi bật nhất:

1. Kích thước ấn tượng

• Có thể dài tới 8–9 mét (một số ghi nhận vượt 10 mét)
  
• Thân mảnh, dẹt theo chiều ngang, giống dải ruy băng
  

Chính hình dạng này khiến nhiều người xưa liên tưởng tới “rắn biển” trong truyền thuyết.

2. Màu sắc đặc trưng

• Thân màu bạc ánh kim
  
• Xuất hiện các đốm hoặc vệt sẫm màu
  
• Vây lưng chạy dọc toàn bộ cơ thể
  
• Phần vây phía trước có màu đỏ tươi, trông như chiếc vương miện
  

3. Cách bơi độc đáo

Cá mái chèo di chuyển bằng cách uốn lượn vây lưng theo dạng sóng. Chúng có thể bơi thẳng đứng – một tư thế hiếm thấy ở cá – giúp cơ thể nổi lơ lửng trong cột nước sâu.

Cá mái chèo sống ở đâu?

Cá mái chèo sinh sống chủ yếu ở:

• Vùng biển giữa (mesopelagic zone)
  
• Độ sâu khoảng 200 – 1.000 mét
  

Đây là lý do vì sao con người hiếm khi nhìn thấy chúng. Phần lớn các trường hợp phát hiện cá mái chèo đều là khi:

• Chúng bị dạt vào bờ
  
• Bị mắc cạn
  
• Hoặc chết trôi nổi trên mặt nước
  

Tập tính và vòng đời

Hiểu rõ cá mái chèo là gì cũng cần xem xét đến hành vi và sinh sản của chúng.

Thức ăn

Chế độ ăn của cá mái chèo gồm:

• Nhuyễn thể
  
• Sinh vật phù du
  
• Giáp xác nhỏ
  
• Cá nhỏ và mực
  

Chúng không phải loài săn mồi hung dữ như nhiều người lầm tưởng.

Sinh sản

• Mùa sinh sản thường kéo dài từ tháng 7 đến tháng 12
  
• Trứng có kích thước khoảng 2–3 mm
  
• Trứng và ấu trùng nổi gần mặt nước trước khi trưởng thành
  

Khi lớn lên, cá mái chèo được cho là sống đơn độc.

Vì sao cá mái chèo bị gọi là “cá ngày tận thế”?

Biệt danh “cá ngày tận thế” xuất phát từ các truyền thuyết dân gian, đặc biệt ở Nhật Bản và Philippines.

1. Liên hệ với động đất

Trước trận động đất và sóng thần lớn tại Nhật Bản năm 2011, có ghi nhận nhiều cá mái chèo xuất hiện gần bờ. Điều này làm dấy lên niềm tin rằng chúng là điềm báo thiên tai.

Trong văn hóa Nhật, cá mái chèo còn được gọi là “sứ giả từ cung điện của thần biển”.

2. Sự xuất hiện bất thường

Vì sống ở biển sâu, việc cá mái chèo nổi lên mặt nước thường do:

• Bị thương
  
• Bệnh tật
  
• Dòng hải lưu bất thường
  
• Biến động môi trường
  

Sự hiếm gặp này càng khiến chúng bị gán với yếu tố siêu nhiên.

3. Hình dạng gây ám ảnh

Cơ thể dài hàng mét, chuyển động uốn lượn và vây đỏ như mào lửa khiến cá mái chèo dễ trở thành nguồn cảm hứng cho các câu chuyện về quái vật biển cổ đại.

Khoa học nói gì về mối liên hệ với động đất?

Cho đến nay, chưa có bằng chứng khoa học xác thực nào chứng minh cá mái chèo có khả năng dự đoán động đất.

Một số giả thuyết cho rằng:

• Hoạt động địa chấn có thể ảnh hưởng đến môi trường sống tầng sâu
  
• Sóng âm tần số thấp từ địa chất có thể làm cá mất phương hướng
  

Tuy nhiên, các nghiên cứu hiện tại vẫn chưa đủ dữ liệu để kết luận cá mái chèo là “điềm báo thiên tai”.

Vai trò của cá mái chèo trong hệ sinh thái

Dù mang nhiều màu sắc huyền thoại, cá mái chèo thực chất là:

• Một phần quan trọng của chuỗi thức ăn biển sâu
  
• Đối tượng nghiên cứu quý giá về sinh vật đại dương ít được khám phá
  

Việc bảo vệ môi trường biển, giảm ô nhiễm nhựa và biến đổi khí hậu sẽ góp phần bảo tồn các loài sinh vật bí ẩn như cá mái chèo.

Kết luận: Cá mái chèo là gì?

Tóm lại, cá mái chèo là gì? Đây là loài cá biển sâu có kích thước dài nhất trong nhóm cá xương, sở hữu ngoại hình độc đáo và phân bố toàn cầu. Biệt danh “cá ngày tận thế” chủ yếu xuất phát từ truyền thuyết dân gian, chưa được khoa học chứng minh.

Thay vì nhìn chúng dưới góc độ mê tín, cá mái chèo nên được xem là minh chứng cho sự đa dạng và kỳ bí của đại dương – nơi con người vẫn còn rất nhiều điều chưa khám phá hết.

Đồng Hải Food chuyên thực thực phẩm hải sản trên website và sản phẩm liên kết Shopee.

Nếu bạn đang tìm món ngon nhanh – tiện – giá hợp lý, hoặc các sản phẩm liên quan có thể ủng hộ Shop nhé!

Một cú click nhỏ của bạn… là động lực lớn Shop tiếp tục cố gắng.

Cảm ơn bạn nhiều!